image 10
image 20
image 30
Tüp Bebek ve SGK desteği

Ülkemizde her 100 çiftten 15’i doğal yollarla çocuk sahibi olamıyor. Buna bağlı olarak da, yılda 80-85 bin civarında tüp bebek tedavisi yapılıyor. Tüm dünyada tüp bebek tedavisi yapılan ülkeler arasında Türkiye, yedinci sırada yer alıyor.

 Sosyal Güvenlik Kurumu ve Sağlık Bakanlığı, tüp bebek tedavileri ile ilgili güncel çalışmalar yapmayı sürdürürken, sürekli yenilen... Devamı

Gebelikte Tarama Testi

Gebelikte Tarama Testi

Gebeliğin normal seyretmesi, bebeğinin sağlıklı bir şekilde dünyaya gelmesi için gebeliğin başlangıcından itibaren anne adayının ve bebeği takipte olması gerekmektedir. 

Bebek ve anne sağlığı kontrolünün sağlanması için bir takım testler uygulanmaktadır. Tabii tüm bu kontrollerin yanısıra anne adayının önceki hastalıkları, daha önce geçirdiği operasyonlar ve daha önceki doğum hikâyesi dikkatle incelenir ve araştırılır. Tüm bunları yapmamızın amacı daha sağlıklı bir gebelik süreci ve bebeğin sağlıklı bir şekilde dünyaya gelmesine yardımcı olmaktır.

Tarama testi genel olarak kolay yapılan, erişilebilen, ucuz ve herkese uygulanabilen bir test olmalıdır. Amacı ise kesin bir teşhisten çok, bir hastalığın ortaya çıkarılmasında riskli gruplaru bulmayı yardımcı olmaktır. Kesin teşhis için çoğu zaman daha kompleks zaman alıcı ileri bir yönteme ihtiyaç duyulur.

Doğum Öncesi Tarama (Antenatal tarama) gebe kadındaki veya bebekteki bir sağlık sorununu tespit etmek için yapılır. Muayene sonrasında karar verilecektir.

Anne sağlığı için yapılan tarama testleri

Şeker, Kan grubu -RH uygunsuzluğu, troit fonksiyon testleri, kan sayımı, genel biokimya ve enfeksiyon tarama testleri

Bebek sağlığı için tarama testleri

  • İkili - üçlü - dörtlü test 
  • Ense kalınlığı ölçümü
  • Amniosentez
  • Kordosentez
  • Koryonik Villus Sentezi
  • Şeker Taraması

Ense kalınlığı ölçümü

Gebeliğin 11-14. Haftalarında ultrasonografi ile bebeğin ense kalınlığı ölçülmesine dayanan bir testtir. 3 mm’den daha kalın olan ölçümlerde kromozomal anomali riski belirgin artmaktadır. Bu tarama testi ile Down Sendromunu yakalama oranı %70 lerdedir. Ense kalınlığı ölçümü ile ikili test birlikte değerlendirildiğinde ve doğru şekilde yapıldığında  Down sendromunu yakalama oranı %80-85 lere çıkar. Günümüzde bazı özel durumlar dışında bu iki test birlikte yapılır ve Down sendromunu belirlemede özellikle çoğul gebeliklerde tüm tarama  testleri arasında  en hassas olma özelliğindedir.

Ense kalınlığı ölçümünün çok hassas olması ve belirli şartlar içermesi nedeni ile bu testi yapabilmek için belirli bir eğitim ve tecrübeye sahip olmak çok önemlidir. Ultrason cihazının yeni model olması ve fetal baş boyu görüntüsünün ekranın 3de 2 sini kaplayacak şekilde büyütebilen ultrason kalitası şattır.

Amniosentez (su alma işlemi):

Bebeği çevreleyen sıvıdan örnek alınaması işlemidir. Amniyon sıvısını oluşturan sıvı temelde etrafı çevreleyen zarlardan salınan bir sıvı olup bebeğe ait idrar ve benzeri atıkları da içerir, işlem klasik olarak gebeliğin 16-20. haftaları arasında yapılır. Erken Amniosentez adı verilen ve gebeliğin 12-15. haftaları arasında yapılan işlem ise daha yüksek komlikasyon ve bebek kayıp oranları ile seyrettiği için günümüzde acil yada özel durumlar haricinde önerilmemektedir. Amniosentez işlemi anestezi verilmeden, ultrason eşliği altında yapılan oldukça basit bir işlemdir. Ultrason gözlemi altında ince bir iğne ile anne karnının uygun yerinden bebek ve plasentadan uzak bir sıvı cebine girilerek yaklaşık 15-20 cc amniyon sıvısı alınır. Eksilen amniyon sıvısı 1-2 saat içerisinde yeniden oluşur. Amniyosentez işlemine bağlı düşük olma şansı 500-1000 civarındadır. Yapan kişinin tecrübesi, kullanılan malzeme ve kullanılan ultrasonun kalitesine göre bu oran 1/2000 kadar azdır.

İkili Test

Gebeliğin 11-14. Haftaları arasında yapılan bu test kısaca PAPP-A ve f βHCG  denilen iki hormonun anne kanında ölçülmesi ile hesaplanan riske dayanmaktadır. Bu test ile Down sendromunu yakalama oranı %60-70 tir, buna ense kalınlığı ölçümü eklendiğinde ise yakalama oranı %85-90a çıkar.

Dörtlü teste göre avantajı daha erken yapılmasıdır ve ense kalınlığı ölçümü ile birlikte üçlü taramadan daha güvenilirdir. Bu test sonucuna göre risk çıkarsa hastaya CVS, Amniosentez veya maternal kanda serbest DNA ölçümü önerilebilir. Sonuçta trizomi çıkarsa da aile istiyorsa gebelik daha erken bir haftada sonlandırılabilir.

Üçlü teste göre en önemli dezavantajı ise nöral tüp defektini tarayamamasıdır. Bu durumda 16-18. Haftalarda sadece alfa fetoprotein bakılabilir veya dörtlü testle kombine edilebilir. Ayrıca artık günümüzde gelişmiş ultrasonlar ile açık nöral tüp defektleri %100 oranında yakalanabilmektedir.

Üçlü test

Gebeliğin 16-20. Haftalarında anne kanında alfa fetoprotein, βHCG ve unkonjuge estriol ölçümlerine dayanan bir testtir. Bu testle nöral tüp defektleri, Trizomi 13,18 ve 21 taranabilir. Bu test yapıldığı zamandaki gebelik haftası, anne yaşı, vücut ağırlığı, şeker hastalığı, sigara kullanıp kullanmadığı testin sonucunu etkileyen parametrelerdir.

Bu testin  hastalık yakalama  oranı %60-70 arasındadır. Günümüzde tercih edilen model testlerden biri değildir.

Dörtlü test

Üçlü teste Inhibin-A hormonunun eklenmesinden oluşur ve bu sayede hastalık yakalama oranı %80-85 e çıkar.

Bu testin 17-18. hafta içerisinde yapılması şiddetle tavsiye edilir. Daha geç yapıldığı taktirde eğer bir risk belirlenir ve amniyo sentez sonucunda bebeğinhasta olduğu anlaşılırsa ve ailede sonlandırmak istiyorsa gebelik  20-22. Haftalara kadar büyümüş olmaktadır. Bu dönemde bebeğin hareketlerini hissetmiş, bebeğe alışmış bir annenin tahliye kararı vermesi  ruhsal olarak çok travmatik olduğu gibi, kadın doğum hekimi açısından da gebelik büyüdükçe tahliye daha zor olmaktadır.

Bu nedenlerle tarama testlerinden ikili test hem erken gebelik haftasında yapıldığı hem de daha güvenilir olduğu için üçlü veya dörtlüye göre tercih edilmelidir. Bilimsel olarak tarama testlerinden birini yapmak yeterlidir. gebelik haftasına göre erken gelenlerde ikili test, daha geç gelenlerde ise zamanında dörtlü test yapmak en uygunu olacaktır. Bu testlerin hepsini ayrı ayrı yaparsanız sonuçta zaman zaman çelişebilir. Buda karışıklıpa yol açabilir.

Çoğul gebeliklerde anne kanından yapılan tahlillerin ( ikili,  üçlü , dörtlü tarama testlerin ) güvenilirliği az olduğundan bu hastalarda ense kalınlığı ölçümü ve detaylı ultrason tercih edilmelidir.

Anne kanında serbest DNA testleri;

Ülkemize yeni girmekte olan bu testin down sendromu teşhisinde bazı çalışmalara göre %99 civarında başarılı olduğu bilinmektedir.

Özellikle yeni gelişmekte olan yöntemlerle gelecek vaadeden bir test olan bu yöntem günümüzde amniyosenteze eş değermiş gibi sunulabilmektedir. Halbuki bu testin tanı koyamadığı yani normal gelmesine rağmen kromozom bozukluğu içeren bebeklerin doğduğu literatürde giderek artan oranda belirtilmektedir.

Bu testin hata olasılığı %5 lere kadar varabilmektedir.Bu nedenle bu test günümüzde çok iyi bir tarama testi olarak değerlendirilmelidir.Ancak bazı laboratuvarlarca sunulduğu gibi tanı testi olarak kullanılması için tanı gücü yetersizdir. Bu nedenle günümüzde tanı testi olarak kullanılamaz, dolasıyla amniyosenteze alternatif değildir. Günümüzde hala tanı koydurucu test anmiyo sentezdir. 

 

Gebelikte Şeker / Glukoz Testi