image 10
image 20
image 30
Tüp Bebek ve SGK desteği

Ülkemizde her 100 çiftten 15’i doğal yollarla çocuk sahibi olamıyor. Buna bağlı olarak da, yılda 80-85 bin civarında tüp bebek tedavisi yapılıyor. Tüm dünyada tüp bebek tedavisi yapılan ülkeler arasında Türkiye, yedinci sırada yer alıyor.

 Sosyal Güvenlik Kurumu ve Sağlık Bakanlığı, tüp bebek tedavileri ile ilgili güncel çalışmalar yapmayı sürdürürken, sürekli yenilen... Devamı

Tüp Bebek Tedavi Aşamaları

Tüp Bebek Tedavi Aşamaları

Tüp bebek uygulamarında başarının temel anahtarı tüp bebek tedavisine başlamadan önce hastanın tüm tetkiklerin tedaviyi yürüten dokdor tarafından tedaviyi yeniden değerlendirmesi ve gerekirse yeni tahliller ve girişimleri(histeroskopi,laparoskopi,endometriyal biopsi vb.) planlamasıdır.

Kontrollü Ovaryan Hiperstimülasyon

(Yumurtalıkların Hormonal Olarak Kontrollü Şekilde Uyarılması)

Hastanın adet görmesi ile çok sayıda yumurta hücresi elde etmek amacıyla hormonal ilaç kontrollü olarak kullanılmaya başlanır. Tüp bebekte düzenli adet gören bayanlarda her ay bir yumurta gelişmektedir. Ancak bu tüp bebekte veya üremeye yardımcı tekniklerde daha çok yumurta ve embriyo elde ederek, gebelik şansını artırmak için kullanılan bu yönteme kontrolli ovaryan Hipersimülasyon(KOH) denir.

Kontrollü ovaryan hiperstimülasyon protokolleri her hastada farklılık gösterebilen bir durum ve süreçtir. bu nedenle her hasta adetin ikinci veya üçüncü günü yapılan ultrasonografik muayene ile değerlendirilmeli ve bu esnada yumurta rezervi ve rahim yapısı değerlendirilmelidir. Aynı gün yapılan kan tahlilleri ile hastanın bazal hormon değerleri tespit edilir. Daha sonra hastaya başlanılacak ilaç dozu ve protokolü belirlenerek hasta KOH tedavisine alınır. Doz ve protokol seçimi kişiye özel olmalıdır. Hastanın yaşı, daha önce uygulanan tedaviler, hastanın kilosu ve yumurtalıkların durumuna göre tecrübeli bir ekip tarafından BİREYSEL olarak yapılmaldır. Bu aşama tüp bebek başarısını belirleyen en önemli noktalardan biridir. 

Tüp bebek tedavisinde amaç çok sayıda yumurta elde etmek ve foliküllerin senkron bir şekilde orantılı büyümelerini sağlamaktır. Ancak bireysel olarak hesaplanması gereken doz yerine standart protokoller uygulandığında bazı hastalarda olması gerekenden daha az yumurta elde edilirken, bazılarında ise normalden çok daha fazla yumurta elde edilebilir. Gerekenden daha az yumurta gelişimi doğal olarak gebelik şansını azaltacaktır. Ancak gereğinden fazla yumurta gelişimi de rahim iç zarını etkileyerek gebelik başarısını düşürmektedir.

3 folükül 17 mm çapa ulaştıktan sonra yumurtanın tam olgunlaşmasını sağlamak için, çatlatma iğnesi kullanılır. Tüp bebek tedavisi hastaya göre değişmektedir, ortalama olarak 8-12 günlük ilaç tedavisini takiben çatlatma işleminden sonra 32-36 saat içerisinde yumurta toplama işlemiyle devam edilir. Hastaya göre 3-5 gün içinde embriyo rahime transfer edilir. Dolayısıyla kişiden kişiye değişmekle birlikte tüp bebek tedavisi ortalama 12-16 gün içerisinde tamamlanmaktadir.

 

Yumurta toplama işlemi (Oocyte pick-up, OPU) 

Folikül takibi sonunda olgunlaşan yumurtalar çatlatma işleminden sonra yumurtalar toplanarak labarotuvar ortamına alınmalıdır. Yumurta toplama işlemi hekimimiz tarafından belirlenen en uygun ve konforlu tüp bebek merkezine yönlendirilerek yaptırılan bir işlemdir.

Tüp bebek tedavisinde çatlatma iğnesinin uygulanmasından sonra belirlenen saatte tüp bebek merkezine gelen anne adayımız jinekolojik masaya alınır. Hasta muayene şeklinde yapılmaktadır. Hasta jinekolojik şekilde muayene pozisyonuna getirildikten sonra steril örtüler örtülerek hastaya anestezi uygulanmasının ardından işleme geçilir.
Vajinal ultrasonografi probu üzerinde monte edilmiş  kılavuz içinden geçirilen bir iğne ile tumurtalıklara ulaşılır. Her bir folikül içine girilerek içeriği özel bir aspiratör yardımı ile boşaltılır. Alınan sıvı hemen laboratuvara yollanarak yumurta içerip içermediği mikroskop altında incelenir, Eğer yumurta hücresi varsa Başka bir foliküle geçilir. Eğer folikülden yumurta elde edilemez ise aynı iğne içinden özel sıvı verilerek folikül boşluğu bir kaç kez yıkanır ve içinde kalmış olabilecek yumurta alınmaya çalışılır. Bu şekilde tüm foliküller aspire edilinceye kadar işleme devam edilir. Her iki yumurtalıktaki tüm foliküllerin aspire edilmesi yani tüm işlem yaklaşık 15-20 dakika sürer. İşlem sonrası hasta dinlenme odasına alınarak bir süre istirahat etmesi sağlanır.

OPU işlemi sırasında aspire edilen folikül içeriği hemen laboratuvara gönderilir. Özel bir mikroskop ile incelenen bu sıvının içinde bulunan yumurtalar kültür sıvısının içine konarak inkübatöre kaldırılır. İnkübatör, sıcaklığı 37 C, karbondioksit oranını da %5-6 düzeyinde sabit tutan ve kadınlardaki tüp kanalların ortamını suni olarak taklit eden bir makinedir. .Olgun yumurta hücreleri 4-6 saat sonra döllenme için hazır hale gelmektedir. KOH sonrası çapı 18-22 mm arasında olan foliküllerin yaklaşık %80'inden döllenmeye uygun yumurta elde edilebilmektedir. 

Erkekler için tüp bebek tedavisinin erken aşamalarında herhangi bir cinsel perhiz uygulanmazken, tahmini yumurta toplama işleminden 3-5 gün öncesinde cinsel ilişki perhizi istenebilir. Yumurta toplandıktan sonra diğer tarafta eşinizden mastürbasyon ile sperm istenir.

Sperm ve yumurta hücreleri döllenmek üzere yüksek konforlu laboratuvar koşullarında döllenme işlemine tabii tutulacaklardır.

Yumurta toplama işleminden sonra 1-2 saat dinlenmenin ardından evinize dönebileceksiniz.

Aynı gün; anesteji aldığınız için araba vb. dikkat gereken aletleri kullanmayınız. 

- Araba kullanmayınız

- Alkol ve sigara kullanmayınız.

- Duş almayınız.

- Parol vb. ağrı kesici kullanabilirsiniz.

- Cinsel ilişki açısından hekiminize danışmalısınız. 

 

Döllenme Aşaması

OPU ile elde edilen yumurtalar laboratuvarda özel bir mikroskop (inverted) ile değerlendirilir. Olgun olmayan (immatür) veya bozulmuş(dejenere) yumurtalar ayıklandıktan sonra olgun yumurtalar (MII oosit) kültür sıvısının içine konarak inkübatörde 37 derecelik ısıda, %5-6 karbondioksit oranı sabit tutularak yaklaşık 4 saat süreyle bekletilmektedir. Yumurta toplama işleminin yapıldığı gün eşi de sperm verir. Menisinde canlı sperm bulunamayan erkeklerde ise cerrahi olarak sperm aranır. Elde edilen meni özel bir kap içine alınır ve likefiye olması (sıvılaşması) beklenir. Likefiye olan meni, sperm sayısı, hareketliliği ve şekli yönünden incelenir. Semen, yıkama işlemlerinden geçirilerek hazırlanır. Yumurta kültürü ve sperm hazırlama işlemleri tamamlandıktan sonra ( fertilizasyon) döllenme işlemine geçilir.

Klasik tüp bebek (IVF) yönteminde spermler herbir yumurtaya 50- 100 bin sperm olacak şekilde yumurtaların yanına bırakılır ve kendiliğinden yumurtayı döllemeleri beklenir. Sperm sayısı 5 milyon/ml altında olanlarda, sperm morfolojisi ileri derece bozuk hastalarda, azospermik hastalarda, daha önce denenmiş konvansiyonel IVF yöntemiyle başarısız olan çiftlerde, Preimplantasyon genetik tanı (PGD) yapılacaklarda veya isteyen tüm hastalarda gebelik şansını artırmak için Mikroenjeksiyon(ICSI) (Intra-Cytoplasmic Sperm Injection ) yöntemi tercih edilebilir. ICSI işleminden önce yumurtaların çevresindeki hücreler (kumulus hücreleri) temizlenir daha sonra her bir yumurtanın içine önceden belirlenen tek bir sperm hücresi mikromanupilatör adı verilen özel bir alet yardımıyla enjekte edilir.

Fertilizasyon İşleminden 16-18 saat sonra döllenme olup olmadığı kontrol edilir. Döllenmiş yumurtalar tekrar kültür ortamına konur ve gelişmesi beklenir. Transfer aşamasına getirilen embriyolardan kaliteli olanlar, belirli bir sayıda, kadının rahmi içine transfer edilir.

Embryo transferi

Tüp bebek tedavisinde embriyo transfer işlemi, kateterin daha rahat yerleştirilebilmesi ve embriyoların rahim içeresinde nereye konulduğunun tam olarak izlenebilmesi için dolu mesane ile ultrasonografi kontrolü altında yapılır. İşlem ağrısızdır ve anestezi gerektirmez. Jinekolojik masada vajene spekulum yerleştirildikten sonra vajen ve rahim ağzı steril serum veya özel sıvılar ile temizlenir. İnce bir kateter yardımı ile embriyolar endometriumun tepe noktasından 1cm kadar aşağıya bırakıldıktan sonra katater yavaş bir şekilde geri çekilir. Transfer işlemi tamamlandıktan sonra embriyoların hepsinin verildiğinden emin olmak için embriyolog tarafından katater kontrol edilir. Transfer edilecek embriyo sayısı genellikle 1 veya 2 dir. Embriyo sayısı belirlerken kadının yaşı, embriyoların kalitesi ve daha önceki başarısız tüp bebek denemeleri göz önünde tutulmaktadır. İki embrio yerleştirildiği zaman ikiz gebelik oranı artmaktadır. ikiden fazla sayıda embriyo transfer edildiğinde çoğul gebelik oranları belirgin artmaktadır. Bunların bir kısmı üçüz ve daha üstü olabilimektedir. Bu nedenle transfer edilecek embriyo sayısı, hastanın yaşı, öyküsü, gördüğü tedavi ve spermlerin kalitesine göre değerlendirilerek optimal sayısa transfer yapılmalıdır. Genel olarak üçüz ve daha fazla sayıda kalp atışı oluşumunda ne yazık ki canlı doğum oranları düşmekte ve handikaplı bebek oranı artmaktadır. 

En iyi kalitedeki embriyolar transfer edildikten sonra eğer artan kaliteli embriyolar varsa bunlar dondurularak saklanabilir. Hasta embriyo transferinden sonra 4 saat süre ile yatarak dinlendirilir, ve daha sonra evine gönderilir. Embriyo transferinin 12. günü gebelik testi ile tüp bebek tedavisinin başarılı olup olmadığı, hastanın gebe kalıp kalmadığı anlaşılır.

Uzun yıllardır çocuk özlemi çeken binlerce hastamızla birlikte bu umuda yolculuk serüvenini paylaştık. 25 yılı aşan bu süreçte tüp bebek vb. kısırlık tedavileri ile binlerce bebeğin doğumuna şahit olduk. Bu sıkıntılı ve yıpratıcı süreçte ilerleyen tüm anne - baba adaylarına sabırla tedavilerine devam etmelerini önerir en kısa zamanda özledikleri yavrularını kucaklarına almalarını temenni ederiz.