image 10
image 20
image 30
Tüp Bebek ve SGK desteği

Ülkemizde her 100 çiftten 15’i doğal yollarla çocuk sahibi olamıyor. Buna bağlı olarak da, yılda 80-85 bin civarında tüp bebek tedavisi yapılıyor. Tüm dünyada tüp bebek tedavisi yapılan ülkeler arasında Türkiye, yedinci sırada yer alıyor.

 Sosyal Güvenlik Kurumu ve Sağlık Bakanlığı, tüp bebek tedavileri ile ilgili güncel çalışmalar yapmayı sürdürürken, sürekli yenilen... Devamı

Kısırlık - İnfertilite

Kısırlık, düzenli cinsel ilişkiye rağmen bir yıl içinde gebe kalamama durumu olarak tanımlanmaktadır. Düzenli adet gören ve semen analizi normal olan genç çiftlerde doğal yoldan gebelik elde etmek için beklenen bu süreç bir yıl daha uzatılabilir. Ancak iki yıl içinde gebelik gerçekleşmeyen genç çiftlerde, kadın yaşı 34’ün üzerinde olan çiftlerde ve kadın yaşı ne olursa olsun çiftin öykü ve fizik muayenesinde kısırlık ile ilişkisi olabilecek herhangi bir bulgu var olan ailelerde tetkikler hiç beklemeden başlatılmalıdır.

Herhangi bir korunma yöntemi kullanılmamasına rağmen gebe kalınamaması çiftlerde bir şeylerin yolunda gitmediği ve ciddi bir sorunla karşı karşıya kaldıkları duygusuna yol açar. Her canlının doğasında var olan neslini devam ettirme, üreme içgüdüsü kısırlık problemi yaşayan çiftlerde doğal olarak bazı sıkıntılara yol açacaktır. Üreme hakkının elinden alındığını hisseden ailelerde kızgınlık, isyan, derin üzüntü ve bazen de  kıskançlık gibi olumsuz duygulanımlar görülmektedir. Bu sorunlar genelde çiftlerde bir paniğe yol açmakta ve çocuk sahibi olmak isteyen çift bu kaosu aşmak için hızla tedavi arayışlarına yönelmektedir. Bu arayışlar esnasında uygun ve yeterli tedavi alamayan çiftler maddi ve manevi zararın yanı sıra maalesef zaman ve umut kaybına da uğramaktadır. Doğal olarak son derece hassas olan bu konuda tedavi süreci planlanırken tüm bu noktalar göz önünde tutulmalı ve çok dikkatli, hassas  ve şevkatli bir yaklaşım planı oluşturulmalıdır. Üreme problemleri hızla çözülen hastalarda tahmin edilebileceği gibi ruhsal problemler kalıcı hasar oluşturmadan hızla düzelmektedir. Bu nedenle kısırlık sorunu ile karşı karşıya kalan çiftlerin zaman geçirmeden kısırlık konusunda uzmanlaşmış, eğitimli, bilgili hekim ve merkezlere başvurması en doğru yaklaşım olacaktır.

Unutulmaması gereken önemli bir nokta tetkik ve tedavinin hem erkek hem de kadının birlikte katılımı ile yapılması gerektiğidir. Kısırlık tetkiklerinde İlk yapılması gereken test semen analizidir ve 15 gün arayla en az iki defa tekrarlanmalıdır. Semen analizi normal olan ve normal ilişkiye girebilen bir erkeğin ileri tetkik ve muayenesine gerek yoktur. Erkek kısırlığında gereğinden çok spekülasyon ve müdahaleye yol açan nedenlerden biride Varikoseldir. Semen analizi normal olan hastalarda Testis damarlarında varisleşme olarak tarif edebileceğimiz varikoselin kısırlık oluşumuna ciddi etkisi olmadığı için cerrahi olarak tedavi edilmesine gerek yoktur. Kadında en önemli testlerden  biri vajinal yolla yapılan ultrason ile rahim ve yumurtalık yapısının incelenmesidir. Bu tetkik ile ur, rahim bölmesi, kist veya kitle gibi anormallikler olup olmadığı kontrol edildikten sonra adet döneminde yumurtalık içindeki yumurta kistleri sayılarak yumurtalık kapasitesi saptanmalıdır. Özellikle ailesinde kısırlık veya erken menopoz hikâyesi olan kadınlarda, daha önce tek yumurtalığı alınmış, kist cerrahisi geçirmiş veya endometriozis öyküsü olan kadınlarda, otuzlu yaşlardaki çiftlerde ve tekrarlayan düşükleri olan çiftlerde çocuk sahibi olamama riski yüksek olduğundan yumurtalık kapasitesinin çok dikkatli bir şekilde değerlendirilmesi çok önemlidir.

Kadında incelenmesi zorunlu olan diğer iki başlık yumurtlama olup olmadığının araştırılması ve tüplerin açıklığının değerlendirilmesi amacıyla rahim filmi çekilmesidir. Temel tetkikleri tamamlanan hastalarda hap veya iğnelerle yumurtalıkların uyarılması, zamanlanmış ilişki veya aşılama gibi tedavi seçeneklerinden uygun olanlar seçilerek belli bir program eşliğinde tedaviye başlanılmalıdır. Aşılama tedavisi özellikle nedeni açıklanamayan kısırlık olgularında, hafif sperm bozukluklarında, laparoskopik olarak başarıyla tedavi edilmiş endometriozis olgularında ve yumurtlamayı uyarıcı tedavilere destek amaçlı uygulanmalıdır.

Yumurtalık kapasitesi iyi olmayan hastalarda, kadın yaşı 37 üstü ise, kısırlık süresi 7 yıldan fazlaysa, tüp fonksiyonları çok iyi değilse, kadında bahsedilen sorunlardan birden fazlası varsa, semen analizinde orta veya şiddetli bozukluk varsa aşılama tedavisi ile gebelik başarısı düşük olacağı için aşılama yöntemi tercih edilmemelidir. Başarı şansı çok yüksek olmamasına rağmen tüp bebek yöntemine oranla daha ucuz olması nedeniyle yaygın olarak kullanılan aşılama yöntemi 3-4 kez denenmesine rağmen gebelik elde edilememişse aşılamada ısrar edilmeyip tüp bebek tedavisine başlanmalıdır.

Elbette ki ister aşılama ister tüp bebek tedavisi olsun her türlü kısırlık tedavilerinin başarısı hastaya ait şartlar kadar, hatta bazen daha fazla olmak üzere tedaviyi yöneten hekimin tecrübe ve bilgisine bağlıdır. Tüp bebek ve kısırlık tedavileri, bilhassa kısırlık konusunda uzmanlaşmış, eğitim görmüş (tüp bebek sertifikası olan), kısırlık tedavisinin her aşamasını (Laparoskopi, Histeroskopi, aşılama, tüp bebek gibi) günlük pratiğinde devamlı uygulayan hekim ve merkezler tarafından yapıldığı zaman çok daha başarılı sonuçlar vermektedir. 

Aşılama tedavilerinden sonuç alamayan, tüpleri tıkalı veya tüplerinden ameliyat geçirmiş kadınlar ile endometriozis tedavisi sonrası gebelik elde edilemeyen hastalar ve ciddi sperm sayı düşüklüğü veya yokluğu (azospermi) olan hastalarda uygun seçenek tüp bebek tedavisidir. Azospermik erkeklerde kistik fibroz, Y kromozomu mikrodelesyonu gibi genetik incelemeler yapılmalıdır.

Tüp bebek tedavisine başlamadan önce tüm incelemeler detaylı bir şekilde yapılmış olmalıdır. Tüp bebek tedavisinin birinci aşamasında çok sayıda yumurta elde etmek amacıyla yumurtalıkların uyarılması gereklidir. İkinci aşama ise yumurta toplanması ve sperm ile döllenmesi aşamasıdır. Döllenen embriyolar ana rahmine yerleştirilecekleri güne kadar 3-5 gün süreyle laboratuvarda vücut ısı ve özelliklerine benzer şartları sağlayan inkübatörde bekletilirler. Tüp bebek uygulamasının başarılı olup olmadığı Embriyo transferini takiben  10-12 gün sonra yapılacak gebelik testi ile kontrol edilmelidir. Tüp bebek tedavisinde uygulanan ilaç ve protokoller standart olmasına rağmen tedaviyi üstlenen hekim ve tıbbi ekibin deneyimi, laboratuvar şartları, transfer edilen embriyo sayı ve niteliğine göre elde edilen gebelik başarısı merkezden merkeze çok değişmektedir. Yumurtalık kapasitesi iyi olan 38 yaş altı kadınlarda üç tüp bebek uygulamasında beklenen kümülatif gebelik oranı %75-85 civarındayken, yumurtalık kapasitesinin azaldığı 40-42 yaş grubu kadınlarda ise gebelik başarısı uygulama başına %30’dan azdır.

Tüp bebek uygulanan kadın yaşı yirmi-otuz yaş arasında ve başka bir faktör yoksa gebelik başarısı % 70 ve üzerine çıkabilmektedir. Tüp bebek tedavisi uygulanan merkezlerde transfer sonrası artan kaliteli embriyoların daha sonra kullanılmak üzere embriyo dondurma programları mevcuttur. Embriyo dondurma-çözme programları iyi uygulanan merkezlerde dondurulmuş embriyodan elde edilen gebelik oranları %30-40 civarındadır.

Erkekte sperm olmaması veya kadında erken menopoz gibi durumlar nedeniyle  gelişebilecek yumurta olmaması durumunda yumurta bağışı alternatif bir tedavi seçeneğidir. Kısaca infertil çiftin tedavisinde gönüllü bir kişiden alınan sperm veya yumurtanın kullanımı olarak tarif edebileceğimiz donasyon işlemi ülkemizde Sağlık Bakanlığının ilgili yönetmeliği ile yasaklanmıştır. Bu nedenle yumurta bağışı(donasyon) işlemi gerektiren tüp bebek tedavilerinin son aşaması Yunanistan, Belçika gibi yurtdışı merkezlerde tamamlanmaktadır.  

Son yıllarda kısırlık tedavisinde oluşan muhteşem ilerlemeler nedeniyle eskiden gebe kalması mümkün olmayan birçok çift çocuk sahibi olabilmiştir. Üreme hakkının elinden alındığını düşünen çiftlerde kızgınlık, ümitsizlik gibi olumsuz duygulanımların yanı sıra, cinsel yaşamlarının tedaviye göre programlanması nedeniyle  tedavi süresi uzadıkça seks zevk olmaktan çıkıp çocuk oluşması için gerekli bir teknik, zorunlu bir iş haline dönüşmekte bu da aile içi sorunlara yol açmaktadır. Başarısızlık süresi uzadıkça çiftlerde güven kaybı, yaşamlarının kontrolünü elden kaçırma gibi nedenlerle ciddi ruhsal sıkıntılar, anlaşmazlıklar ortaya çıkabilir. Bu nedenle çiftlerde oluşabilecek maddi, manevi hasarı en az seviyelerde tutabilmek için ve en kısa sürede gebelik elde edilebilmesi amacıyla kısırlık tedavisine başlamadan önce tüm tedavi seçenekleri tartışılmalı ve uygulanacak tedavi baştan sona detaylı bir şekilde programlanmalı ve tedavi görecek çift tüm uygulamalar hakkında bilgilendirildikten sonra tedavi basamak basamak uygulanmalıdır.

Kadınlarda Infertilite | Erkeklerde Infertilite | Infertilite / Kısırlık Nedir ?